tag:blogger.com,1999:blog-87323075175678116892011-04-21T11:18:36.369-07:00«ساده بگم دهاتی ام، اهل همین نزدیکیا /همسایه روشنی و هم خونه تاریکیا/ساده بگم ساده بگم، بوی علف میده تنم/ هنوز همون دهاتیم، با همه شهری شدنم»دهاتیhttp://www.blogger.com/profile/12652605858811150892noreply@blogger.comBlogger51100tag:blogger.com,1999:blog-8732307517567811689.post-14608694404860490462009-01-30T09:27:00.002-08:002009-01-30T09:39:05.002-08:00<div dir="rtl" align="right"></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8732307517567811689-1460869440486049046?l=balarooch.blogspot.com' alt='' /></div>دهاتیhttp://www.blogger.com/profile/12652605858811150892noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8732307517567811689.post-48944714173056969062009-01-30T09:27:00.001-08:002009-01-30T09:27:42.480-08:00<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8732307517567811689-4894471417305696906?l=balarooch.blogspot.com' alt='' /></div>دهاتیhttp://www.blogger.com/profile/12652605858811150892noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8732307517567811689.post-33115395891864475362008-10-26T00:34:00.001-07:002008-10-26T01:13:09.175-07:00<div dir="rtl" align="right">یک قصه با لهجه رشنابدری و ترجمه آن (از وبلاگ<a href="http://roshnabdar.persianblog.com/"> رشنابدر</a>)<br /><br />مردم طالقان به زبان تات صحبت ميکنند . اين زبان در روستاهای واقع در دامنه جنوبی البرز<br />مرکزی رواج دارد و از روستايی به روستای ديگر با لهجه و گويش متمايزی تکلم ميشود.<br />برای آشنـائی بيشتر شـما نقل يک قصه با لهجه روشنـابدری همـراه با ترجـمه آن خالی از<br />لطف نخواهد بود .<br /><br />قصه oosona<br />يك گنجشكی بود كه يك مادر بزرگ پيری (پير ماما) داشت<br />ye choochok ba koo ye piremAmA dAsht<br />يك روز كه گنجشك مشغول بازی بود تيغی به پايش رفت.<br />ye rooz koo choochok doba vAzi mikord pAsh tikhAsha<br />گنجشك نزد پير ماما رفت تا تيغ را از پايش بيرون بياورد<br />choochok boshsha phiremAmAei var tA pAshi tikha darora<br />پير ماما گفت چشمهای من خوب نمی بيند<br />piremAmA boogoot mini choshman soo nodAra<br />اگر ميخواهی تيغ را ببينم و از پايت بيرون بياورم بايد برای من شير بياوری<br />aga mikhAy pAti tikha beinomo Ana darorom bAyad mini ba shir biori<br />گنجشك پيش بز رفت choochok boshsha bozi var<br />بز بز به من شير بده boz boz mona shir hAdin<br />بز گفت تو به من برگ داده ای ؟ to mona volg hAdAei<br />گنجشك پيش درخت رفت<br />choochok boshsha dAri var<br />درخت درخت به من برگ بده dAr dAr mona volg<br />درخت گفت تو به من آب داده ای ؟ to mona ov hAdAei<br />گنجشك پيش جوی رفت choochok boshsha jooei var<br />جوی جوی به من آب بده joo joo mona ov<br />جوی گفت تو من را لايروبی كرده ای ؟ to mona dar kordei<br />گنجشك پيش آهنكر رفت choochok boshsha Ahongari var<br />آهنگر آهنگر به من بيل و كلنگ بده Ahongar Ahongar mona bilo koleng<br />آهنگر گفت تو به بچه های من تخم مرغ داده ای؟ to mini vachAna morghAne hAdAei<br />گنجشك پيش مرغ رفت choochok boshsha korgi var<br />مرغ مرغ به من تخم مرغ بده korg korg mona morghAne<br />مرغ گفت تو به من دانه داده ای ؟ to mona dAn hAdAei<br />گنجشك پيش خرمن رفت choochok boshsha kharmani var<br />خرمن خرمن به من دانه بده kharman kharman mona dAn<br />خرمن گفت تو من را جارو كرده ای ؟ to mona jAroo kordei<br />گنجشك پيش كوه رفت choochok boshsha koohi var<br />كوه كوه به من جارو بده kooh kooh mon jAroo<br />كوه گفت بچين و ببر بچين و ببر kooh boogoot bichchino bebar bichchino bebar<br />گنجشك جاروها را چيد و با آن خرمن را جارو كرد<br />choochok jArooAna bichchio Ani hamrA kharmana jAroo kord<br />از خرمن دانه ها را جمع كرد و به مرغ داد kharman da dAna jame kord hAdA korga<br />از مرغ تخم مرغ گرفت و به بچه های آهنگر داد<br />korg da morghAne hAgit hAda Ahongari vachAna<br />از آهنگر بيل و كلنگ گرفت و جوی را لايروبی كرد<br />Ahongar da bilo koleng hAgito joo ra dar kord<br />در جوی آب جاری شد و درخت سيراب شد joo da ov biAma dAr ov bokhord<br />درخت برگ داد dAr volg hAdA<br />برگها را چيد و به بز داد<br />volgAna bichchi hAdA boza<br />بز شير داد و شير بز را دوشيد boz shirvAr gerdi bozi shira bo odoosht<br />شير را به پير ماما داد shira hAdA piremAmA ra<br />پير ماما شير را خورد و چشمانش بينا شد<br />piremAmA shira bokhord choshmAnoshi soo biAma<br />تيغ پای گنجشك را بيرون آورد choochoki pAei tikha darord<br /><br />آ = A<br /><br />ترجمه کلمات<br />قصه - داستان - افسانه oosona<br />يك ye<br />گنجشك choochok<br />بود ba<br />كه koo<br />درحال.....بود - مشغول.....بود - داشت doba<br />بازی vazi<br />می كرد mikord<br />پايش - پای او pAsh<br />تيغ tikh<br />فرو رفت hAsha<br />تيغ رفت tikhAsha<br />رفت boshsha<br />سمت - طرف - پيش var<br />درآورد - بيرون بياورد - خارج كند darora<br />گفت boogoot<br />چشم choshm<br />چشم ها choshmAn<br />بينايی - ديد soo<br />ندارد nodAra<br />اگر aga<br />ميخواهی mikhAy<br />.... پايت ..... pati<br />را - به a .....<br />ببينم beinom<br />درآورم - بيرون بياورم - خارج كنم darorom<br />آن را Ana<br />مال من mini<br />برای ba<br />برای من mini ba<br />بياوری biori<br />من mon<br />به من mona<br />بده hAdin<br />برگ volg<br />داده ای hAdaei<br />درخت dAr<br />آب ov<br />جوی joo<br />لايروبی كرده ای dar kordei<br />آهنگر Ahongar<br />كلنگ koleng<br />بچه vachcha<br />بچه ها vachchAn<br />تخم مرغ morghAne<br />مرغ korg<br />دانه dAn<br />بچين bichchin<br />چيد bichchi<br />همراه - با hamrA<br />با آن Ani hamrA<br />جارو كرد jAroo kord<br />از da<br />دانه را dAna<br />به مرغ korga<br />داد hAdA<br />گرفت hAgit<br />لايروبی كرد dar kord<br />آمد biAma<br />خورد bokhord<br />آب خورد - سيراب شد ov bokhord<br />پر شير - شير ده shirvAr<br />شد gerdi<br />دوشيد boodoosht<br />را ra<br />آمد biAma<br />بينا شد soo biAma<br />درآورد - بيرون آورد - خارج كرد darord </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8732307517567811689-3311539589186447536?l=balarooch.blogspot.com' alt='' /></div>دهاتیhttp://www.blogger.com/profile/12652605858811150892noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8732307517567811689.post-53019474754202700302008-10-22T03:03:00.000-07:002008-10-26T00:50:06.627-07:00اطلاس زبان تاتی (از وبلاگ<a href="http://tat2000.blogfa.com/"> تات‌ها و ایران</a>)<br /><br />زبان «تاتي»، يكي از گونه هاي زباني ايران است كه در معرض خطر نابودي قرار دارد.به گزارش «ميراث خبر»، به دليل در خطر بودن زبان تاتي در سراسر ايران و تاخيري كه در شناسايي، ثبت و مطالعه گونه هاي تاتي رايج در كشور ايران ايجاد شده است، به زودي «اطلس گونه هاي تاتي كشور ايران»، به همت پژوهشكده زبان و گويش سازمان ميراث فرهنگي كشور تدوين خواهد شد.به گفته كارشناسان، جزيره هاي تات نشين پراكنده در سرتاسر خاك ايران، از جنبه مطالعات زبان شناختي، جزو اجتماعات زباني بسيار مهم معرفي شده است كه داراي دو ويژگي اصلي هستند: خويشاوندي آنها با گونه هاي زباني مختلف كه گاه بسيار از يكديگر دور هستند و دوم تاثيري است كه ساختار آنها بر تاريخ زبان فارسي و ديگر گونه هاي رايج زبان در كشور ايران گذاشته است.دكتر «سعيد عريان»، رييس پژوهشكده زبان و گويش گفت: «مركزيت زبان تاتي آذربايجان شرقي _ استان اردبيل _ امروز بوده است كه به دليل مهاجرت تات نشينان به نقاط ديگر، از جمله استان قزوين در سراسر كشور پراكنده شدند. در برخوردهاي زباني كه بين جزيره هاي تات نشين و گونه هاي زباني رايج در نواحي محاط بر آنها روي داده، گونه تاتي معمولا به «زبان زيرين» و «قشر زيريني» تبديل شده كه به شدت مورد تهاجم «زبان زبرين» مجاور واقع شده است. اين تهاجم، مردمان آبادي هاي تات نشين را وادار ساخته كه براي ايجاد ارتباط زباني با نواحي مجاور گونه هاي زباني رايج در آن نواحي را ياد بگيرند و آن گونه ها را به فرزندان خود نيز بياموزند. در نتيجه اكنون در بسياري از آبادي هايي كه به عنوان آبادي هاي تات نشين شناخته مي شود، ديگر اثري از زبان تاتي مشاهده نمي شود.»به گفته وي وضعيت نمونه هاي موجود نشان مي دهد كه در استان آذربايجان شرقي گويش تاتي به شدت در معرض خطر است و نيمي از روستاهايي كه در برآوردهاي اوليه، به عنوان تنها آبادي هاي تات نشين استان معرفي شده بودند، فاقد افرادي هستند كه مسلط به زبان تاتي باشند. به طوري كه در يكي از آبادي ها تنها يك نفر مي تواند به اين زبان به شكل صحيح صحبت كند.عريان گفت: «در استان آذربايجان شرقي، تنها يك آبادي دور افتاده با بيش از ده خانوار جمعيت، به عنوان تنها آبادي نسبتا بزرگ تات نشين استان شناسايي شده است.»بر پايه اين گزارش در شهرستان خلخال از استان اردبيل، به دليل همجواري با استان گيلان و مناطق تالش نشين، گونه هاي تاتي، به ميزان بيشتري حفظ شده اند؛ اما اهالي باز هم براي ايجاد ارتباط زباني، مجبورند به ميزان چشمگيري، گونه هاي تركي، گيلكي، فارسي و تالشي بياموزند.رييس پژوهشكده زبان و گويش دليل نابودي زبان تاتي را در مهاجرت بي رويه مردم از روستاهاي تات نشين به شهرهاي بزرگي چون اروميه، تبريز، تهران، كرج و رشت مي داند.گروه پژوهش زبان و گويش رايج، پس از تكميل بانك اطلاعات گويشي مربوط به گونه هاي تاتي كه به طور عمده در استان هاي قزوين، اردبيل، آذربايجان شرقي، مركزي و زنجان رواج دارند و برخي گونه هاي خويشاوند با آن، در حال حاضر سرگرم تحليل اطلاعات به دست آمده براي تدوين اطلس گونه هاي تاتي ايران هستند.<br />زبان‌های تاتی‌تبار (Tatic) از دسته <a title="زبان‌های ایرانی" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/زبان‌های_ایرانی">زبان‌های ایرانی</a> شاخه شمال‌غربی و بازمانده یکی از گویش‌های مادی هستند. گویش‌های این زبان روزگاری از شمال <a title="ارس" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/ارس">ارس</a> تا <a title="سمنان" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/سمنان">سمنان</a> گسترده بود ولی امروزه با ترک‌زبان و فارس‌زبان شدن بخشی از شمال‌غربی ایران تنها جزیره‌هایی از گویش‌های تاتی در منطقه به جا مانده‌است. بزرگ‌ترین این جزیره‌ها در منطقه <a title="تاکستان" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/تاکستان">تاکستان</a> <a title="استان قزوین" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/استان_قزوین">استان قزوین</a> دیده می‌شوند. <a title="تات" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/تات">تاتی</a> <a title="تاکستان" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/تاکستان">تاکستان</a> یکی از کهن‌ترین زبان‌های ایرانی است که از دیدگاه زبان شناسی، ارزش ویژه‌ای دارد. بیشترین آمار جمعیتی تات‌های ایران متعلق به دو شهرستان کهن تاکستان و <a title="بوئین‌زهرا" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/بوئین‌زهرا">بوئین‌زهرا</a> می‌باشد. تاکنون هیچ آمار رسمی در مورد تات‌های این دو منطقه ارائه نشده‌است. تات‌های این منطقه که به تات‌های جنوب شهرت یافته‌اند، در شهرها و روستاهای زیر زندگی می‌کنند:<br />رودبار الموت، رودبار شهرستان، طالقان، رودبار زیتون، رودبار قصران تا روستاهای دماوند (اغلب مناطق البرز جنوبی) تات زبان هستند.<br />برای آشنايی بيشتر شما با گویش محلی ساکنان البرز (تات) ريشه برخی افعال مصطلح در<br /> اين زبان را با گويش روشنابدری تقديم ميداريم .<br /><br /> رساندن baresAndon<br /> رسيدن baresoston<br /> افتادن bekaton<br /> انداختن bengaton<br /> نشستن benishton<br /> خرد كردن - ريز كردن benjaton<br /> بريدن berbiton<br /> ريسيدن berishton<br /> ديدن bidiyan<br /> رفتن bishshiyan<br /> اجازه دادن - امكان دادن biyaloston<br /> آمدن biyAmiyan<br /> آوردن biyordon<br /> شير خوردن از مادر (حيوانات) bochoboston<br /> شير دادن به بچه حيوانات bochobAndon<br /> نگه داشتنـن ـ متوقف كردن bodAshton<br /> خواباندن bokhosAndon<br /> خوابيدن bokhoton<br /> مردن bomordon<br /> دوشيدن boodooshton<br /> دوختن boodooton<br /> گفتن boogooton<br /> زير دندان خرد كردن bookooroojoston<br /> كشتن - ذبح كردن bookooshton<br /> ساييده شدن boosoonoston<br /> شكستن boshkoston<br /> شكاندن boshkAndon<br /> ريختن - به زمين ريختن boshAndon<br /> با دست فشردن boshghAloston<br /> شستن booshoordon<br /> قطع كردن bosAndon<br /> قطع شدن - جدا شدن bososton<br /> ساييدن - آسياب كردن bossovoston<br /> جا انداختن - در جای خود قرار دادن derengaton<br /> واژگون كردن degardandon<br /> خاموش كردن dookooshton<br /> خاموش شدن domordon<br /> پاشيدن dopAton<br /> دادن hAdAn<br /> گرفتن hAgiton<br /> نهادن (بر جايی نهادن) hAnAn<br /> گذاشتن به زمين همراه با رها كردن hArengaton<br /> گم شدن (غير قابل پيدا شدن) hAsooton<br /> پرتاب كردن halakAdAn<br /> عقب افتادن peykaton<br /> جلو افتادن pishkaton<br /> در جلوی خود نگهداشتن pishgiton<br /> رها كردن sarAdAn<br /> از بين بردن - بر انداختن varengaton<br /> برگرداندن - بازگرداندن vegardAndon<br /> برگشتن vegardoston<br /> ليسيدن velishton<br /> برداشتن vigiton<br /> برگشتن vogardoston<br /> باد دادن خرمن - افشاندن خرمن voshAndon<br /> با دست زير و رو كردن voshkaloston<br /> دريدن - پاره كردن vozarAndon<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8732307517567811689-5301947475420270030?l=balarooch.blogspot.com' alt='' /></div>دهاتیhttp://www.blogger.com/profile/12652605858811150892noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8732307517567811689.post-77589336036137705342008-10-22T01:24:00.000-07:002008-10-22T02:50:28.679-07:00<div align="justify">آبشار بند سر در سینه کوه سال برف قرنها نظاره گردهاتی های ساده و پاکیست که به قول شاد مهر عطر تنشون بوی علفه.<br />دهاتی هایی که قرنها بود زندگی مسالمت آمیزی با طبیعت غنی منطقه داشتن و با قدرت عقل و نیروی توانای یدی با شرایط سخت زندگی کوهستان با کمترین امکانات کنار اومده بودن و از اونها مردان و شیرزنانی ساخته بود که به طبیعت اطرافشون احترام میزاشتن و بسی تاسف که ازون نسل که گنجینه هویت دهاتی اصیل کوهستانه چند نفری باقی نموندن و بقیه هم سالهای باقیمونده عمرشونو در حسرت از دست رفتن میراث غنی وقرنها تجربیات گرانبهاشونه سپری میکنن.<br />و مایع شرمساری ما نسل جدید که به بهای ناچیز این میراثو تخریب میکنیم<br /><br /></div><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5259912467605687602" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 301px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px; TEXT-ALIGN: center" height="240" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Xmn-IQb5xHU/SP72hWVJDTI/AAAAAAAAAAc/xAPR6copYMo/s320/bandesar2.jpg" width="287" border="0" /><br /><br /><br /><a href="http://3.bp.blogspot.com/_Xmn-IQb5xHU/SP7nIFzOz8I/AAAAAAAAAAU/d1EUZf0FW8k/s1600-h/bandesar.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5259895540997345218" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Xmn-IQb5xHU/SP7nIFzOz8I/AAAAAAAAAAU/d1EUZf0FW8k/s320/bandesar.jpg" border="0" /></a><br /><br /><a href="http://2.bp.blogspot.com/_Xmn-IQb5xHU/SP7mcPvNLgI/AAAAAAAAAAM/B0lNjqBVIRA/s1600-h/bandesar.jpg"></a><br /><br /><br /><br /><div dir="rtl" align="right"></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8732307517567811689-7758933603613770534?l=balarooch.blogspot.com' alt='' /></div>دهاتیhttp://www.blogger.com/profile/12652605858811150892noreply@blogger.com0